maradhi ya mfumo wa upumuaji(Nimonia)
Maelezo ya Ugonjwa
Nimonia ni ugonjwa wa maambukizi kwenye mapafu unaosababisha uvimbe na kujaza majimaji ndani ya vifuko vya hewa (alveoli). Hujitokeza kutokana na bakteria, virusi au fangasi. Ugonjwa huu hupunguza uwezo wa mapafu kupata oksijeni ya kutosha na kuisambaza mwilini, hivyo kuathiri upumuaji na nguvu za mwili kwa ujumla.
Dalili ya Ugonjwa
Dalili za nimonia ni pamoja na kukohoa (kavu au yenye makohozi), homa ya juu, baridi, kupumua kwa shida, maumivu kifuani, uchovu, mapigo ya moyo kwenda kasi, na wakati mwingine makohozi yenye damu. Watoto na wazee hupata dalili kali zaidi kama usingizi mwingi, kushindwa kula, na midomo kuwa ya blu due to upungufu wa oksijeni.
Visababishi vya Ugonjwa
Nimonia husababishwa na bakteria kama Streptococcus pneumoniae, virusi vya mafua, corona, au vimelea. Pia inaweza kuchochewa na kuvuta sigara, baridi kali, kinga dhaifu, pumu, kisukari, msongamano wa kifua, uchafuzi wa hewa, na kukaa karibu na mtu mwenye maambukizi. Watoto, wazee na wagonjwa wa muda mrefu wako kwenye hatari zaidi.
Tiba ya Ugonjwa
Tiba ya nimonia hutegemea chanzo—antibiotics kwa bakteria, dawa za homa, na oksijeni kwa upungufu wa hewa. Kwa tiba asili, baadhi ya mchanganyiko wa mimea kama ginger, garlic, mwarobaini, majani ya eucalyptus, tangawizi, manjano, na asali husaidia kupunguza makohozi, kuua vijidudu na kufungua njia za hewa. Hata hivyo zinapaswa kutumiwa kama nyongeza, si mbadala wa matibabu ya daktari.
Kuhusu Zaidi
Nimonia bila matibabu inaweza kusababisha kushindwa kupumua, uharibifu wa mapafu, au kifo. Ni muhimu kwenda hospitali ikiwa dalili ni kali, zinadumu zaidi ya siku chache, au mgonjwa ni mtoto, mjamzito au mzee. Kuzuia kunajumuisha chanjo, lishe bora, mazoezi, kunywa maji ya kutosha, na kuepuka moshi wa tumbaku.